شروع در گفتگو نمودند وكلامشان به جايى نرسيد ، پس فضل به [ امام ] رضا عليه السّلام گفت كه : شما بگوييد ، اصلاح كند خدا تو را ، حضرت فرمود كه : از قرآن بگويم يا از حساب ؟ فضل چون عارف بود به نجوم وحساب گفت : اوّلا از حساب بگوييد ، حضرت فرمود كه : « به تحقيق دانسته‌اى - اى فضل - كه طالع دنيا سرطان است وكواكب در ابتداى خلقت آن در مواضع شرف خود بوده‌اند » فضل گفت : بلى ، حضرت فرمود : « پس زحل در ميزان ، ومشترى در سرطان ، ومريخ در جدى ، وزهره در حوت ، وقمر در ثور ، وشمس در وسط السماء ؛ در حمل بوده‌اند ، واين نمىشود مگر در روز » ، فضل گفت : پس از قرآن بگوئيد ، حضرت فرمود كه : « حق تعالى فرموده : لَا الشَّمْسُ يَنْبَغِي لَها أَنْ تُدْرِكَ الْقَمَرَ وَلَا اللَّيْلُ سابِقُ النَّهارِ « 1 » يعنى : روز پيش از شب بوده » « 2 » . ودر طريق ديگر آن است كه : حضرت فرموده : « پس زحل در ميزان ، ومشترى در سرطان ، وشمس در حمل ، وقمر در ثور بوده ، پس اين دلالت مىكند بر بودن آفتاب در حمل در عاشر از طالع در وسط السماء ، پس روز مخلوق شده است پيش از شب » « 3 » تا آخر حديث . وشايد كه مراد از « طالع سرطان » اين باشد كه : در آن وقت سرطان بر أفق شرقي بوده است نسبت به قبّهء زمين از موضع كعبه يا غير آن ، ومراد از شرف كواكب ، مصطلح منجمان باشد نظر به آنكه خطاب حضرت با فضل بوده است كه در صنعت نجوم سرامد بوده . وبعضي از محققين در حلّ اين حديث فرموده است كه : سرطان چهارم

--> ( 1 ) يس ( 36 ) : 40 . ( 2 ) بحار الأنوار : 54 / 226 و 227 حديث 287 ، فرج المهموم : 95 . ( 3 ) مجمع البيان : 5 / 25 ( جزء 23 ) ، تفسير نور الثقلين : 4 / 387 حديث 53 ( نقل از تفسير عيّاشى ) ، مناقب ابن شهرآشوب : 4 / 353 ، بحار الأنوار : 55 / 162 حديث 20 .